Periyodik sağlık muayenesi az tehlikelide 5, tehlikelide 3, çok tehlikelide 1 yılda bir; çocuk, genç ve gebeye 6 ayda bir. Tetkikler, Ek-2, 2026 cezası.
Periyodik sağlık muayenesi az tehlikeli işlerde en geç 5, tehlikeli işlerde en geç 3, çok tehlikeli işlerde en geç 1 yılda bir; çocuk, genç ve gebe çalışanlarda en geç 6 ayda bir tekrarlanır. Satem olarak muayeneyi, maruziyete göre seçilen tetkikleri ve Ek-2 raporunu işyerinizde ya da kliniğimizde, üretimi durdurmadan tamamlıyoruz.
Periyodik sağlık muayenesi, çalışanın işe girişten sonra, işin devamı süresince, işyerinin tehlike sınıfına ve maruz kaldığı risklere göre belirlenen düzenli aralıklarla işyeri hekimi tarafından yeniden muayene edilmesidir. Amaç, meslek hastalıklarını erken evrede yakalamak ve çalışanın işine uygunluğunu belgelemektir.
Yasal dayanak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 15. maddesidir. Kanun işverene, çalışanların sağlık muayenelerini dört durumda yaptırma yükümlülüğü getirir: işe girişte, iş değişikliğinde, işe dönüşte ve “işin devamı süresince … düzenli aralıklarla”. Periyodik muayene bu dördüncü maddenin karşılığıdır. Aralıkların ne olacağını ise İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in 9. maddesi belirler.
İşe başlarken alınan işe giriş sağlık raporu, çalışanın o günkü durumunun fotoğrafıdır. Gürültü, toz, kimyasal ya da ağır fiziksel yük ise etkisini yıllar içinde gösterir. Periyodik muayene bu fotoğrafı düzenli aralıklarla yeniler. Böylece hem gürültüye bağlı işitme kaybı veya pnömokonyoz gibi meslek hastalıkları geri dönüşsüz hâle gelmeden yakalanır, hem de işverenin sağlık gözetimi yükümlülüğü belgelenmiş olur.
Hayır. Aile hekimliğinde periyodik sağlık muayenesi, sağlıklı bireylerin yaşa ve cinsiyete göre önerilen taramalardan (tansiyon, kolesterol, kanser taramaları gibi) geçirilmesidir; gönüllüdür ve kişiye yöneliktir. İş sağlığındaki periyodik muayene ise yasal bir işveren yükümlülüğüdür, işe ve maruziyete göre kurgulanır ve sonunda bir işe uygunluk kararı verilir. Kurumunuz için ikisini birleştiren bir koruyucu sağlık programı arıyorsanız periyodik sağlık taraması sayfamıza bakabilirsiniz.
Yönetmeliğin 9. maddesinin 3. fıkrasına göre periyodik muayene; çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı, işin niteliği ve risk değerlendirmesi sonuçları gözetilerek şu aralıklarla tekrarlanır:
| Grup | En geç | Örnek işler | Sık istenen ek tetkikler |
|---|---|---|---|
| Az tehlikeli | 5 yılda bir | Büro, perakende, eğitim, çağrı merkezi | Göz, hemogram, temel biyokimya |
| Tehlikeli | 3 yılda bir | Gıda üretimi, tekstil, depo, lojistik | + Odyometri, SFT, portör |
| Çok tehlikeli | Yılda bir | İnşaat, maden, metal, kimya, döküm | + Akciğer grafisi, ağır metal, biyolojik izleme |
| Çocuk, genç ve gebe çalışanlar | 6 ayda bir | Tehlike sınıfından bağımsız | Hekimin belirlediği set |
Kritik nokta: Bu süreler bir hedef değil, üst sınırdır. Yönetmelik aralığı “en geç” olarak tanımlar; işyeri hekimi maruziyet, yaş veya kronik hastalık gibi nedenlerle aralığı kısaltabilir, ama uzatamaz. “Az tehlikeliyiz, beş yıl bekleriz” yaklaşımı, gürültülü bir depoda çalışan forklift operatörü için yanlıştır.
İşyerinizin hangi sınıfta olduğunu SGK’ya bildirilen NACE kodu belirler. Aynı işyerinde farklı riskte çalışanlar olabileceği için doğru yöntem, sınıfın üst sınırı ile çalışanın maruziyetine göre hekimin belirlediği aralıktan hangisi daha kısaysa onu uygulamaktır. Gürültüye maruz çalışanlarda işitme takibinin nasıl planlandığını odyometri sıklığı ve eşik değerleri yazımızda anlattık; mevzuatın ayrıntılı özeti için yönetmelik özetimize bakabilirsiniz.
Son muayene tarihini ve grubu seçin; mevzuattaki azami süreye göre en geç muayene tarihini ve süre aşılırsa oluşacak ceza riskini gösterelim.
Hesaplama mevzuattaki azami süreyi gösterir. İşyeri hekiminiz maruziyete göre daha kısa bir aralık belirlemişse o tarih geçerlidir. Ceza tutarı ÇSGB’nin 2026 tablosundaki her çalışan için 22.194 TL’ye göre hesaplanır.
6331 sayılı Kanun bazı çalışanları “özel politika gerektiren grup” olarak tanımlar. Yönetmelik bunlardan üçü için tehlike sınıfından bağımsız olarak en geç altı ayda bir muayene öngörür. Diğer gruplarda sıklığı hekim belirler:
| Grup | Azami aralık | Dayanak / not |
|---|---|---|
| Çocuk çalışanlar (14 yaşını doldurmuş, 15 yaşını doldurmamış) | 6 ay | Yönetmelik md. 9/3 |
| Genç çalışanlar (15 yaşını doldurmuş, 18 yaşını doldurmamış) | 6 ay | Yönetmelik md. 9/3; stajyer ve çıraklar dâhil |
| Gebe çalışanlar | 6 ay | Yönetmelik md. 9/3; gebelik bildirildiğinde görev ve vardiya uygunluğu ayrıca değerlendirilir |
| Emziren çalışanlar | Hekim kararı | Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarına Dair Yönetmelik kapsamında risk değerlendirmesi |
| Gece postasında çalışanlar | İlgili mevzuat | Gece çalışmasına uygunluk ayrıca belgelenir; bkz. gece işte çalışabilir raporu |
| Kronik hastalığı veya engeli olan çalışanlar | Hekim kararı | Bireysel takip planı |
Uygulamada en sık hata, gebelik bildiriminden sonra takvimin güncellenmemesidir. Bildirim geldiği gün çalışanın görevi, vardiyası ve maruziyetleri yeniden değerlendirilmeli, altı aylık takip başlatılmalıdır. 18 yaşını doldurmamış stajyer ve çıraklar da “genç çalışan” olduğu için aynı kurala tabidir.
5-3-1 kuralı rutin takvimi belirler. Kanun ise bazı olaylarda süreyi beklemeden muayene ister. Takip sisteminizde yalnızca “bir sonraki tarih” değil, bu tetikleyiciler de olmalıdır:
Ağır ve tehlikeli işlerde görev değişikliği veya işe dönüş değerlendirmesi, ilgili ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu ile birlikte ele alınır.
Mevzuatta herkes için sabit bir tetkik listesi yoktur. İşyeri hekimi, risk değerlendirmesine ve çalışanın maruziyetine göre tetkik ister. “Herkese tam paket” hem gereksiz maliyet hem de eksik takip demektir. Sahada en sık kullandığımız eşleştirme:
| Maruziyet / risk | Öne çıkan tetkik | Neyi yakalar? |
|---|---|---|
| Gürültü | Odyometri (işitme testi) | Gürültüye bağlı işitme kaybının erken evresi |
| Toz, gaz, duman, buhar | Solunum fonksiyon testi (SFT) | Mesleki astım, KOAH, restriktif bozukluk |
| Silis, kömür, asbest tozu | Akciğer grafisi, pnömokonyoz değerlendirmesi | Akciğerde toz birikimi bulguları |
| Yüksekte çalışma, ağır iş, sürücülük | EKG, göz muayenesi | Ritim bozukluğu, görme yetersizliği |
| Solvent, boya, ağır metal | Biyokimya, toksikoloji, tam idrar | Karaciğer-böbrek etkilenimi, biyolojik izleme |
| Gıda ile temas | Portör muayenesi | Bulaşıcı hastalık taşıyıcılığı |
| Tüm çalışanlar | Hemogram, tansiyon, fizik muayene | Genel sağlık durumu, anemi, enfeksiyon |
Tetkik seçimi risk değerlendirmesinden bağımsız yapılamaz. Bu yüzden güncel bir risk analizi, doğru muayene planının ön şartıdır.
Tehlike sınıfı, özel gruplar ve son muayene tarihlerine göre yıllık plan çıkarılır.
İşyeri hekimi her çalışan için maruziyete göre tetkik listesini belirler.
Anamnez, fizik muayene ve tetkikler işyerinde ya da klinikte yapılır.
Sonuçlar hekim tarafından yorumlanır; gerekirse uzmana yönlendirilir.
Uygunluk kararı Ek-2 formuna yazılır, kişisel sağlık dosyasına eklenir.
Çalışan sayısı fazlaysa ya da ekipler vardiyalıysa en verimli yol muayeneyi işyerine taşımaktır. Gezici araçlarımızla odyometri, SFT, akciğer grafisi, EKG ve kan alımını sahada yapıyor, tüm grubu birkaç saatte tamamlıyoruz. Bu modelin kapsamını mobil sağlık hizmeti sayfamızda, saha planlamasını ise mobil sağlık taraması sayfamızda bulabilirsiniz.
🩺 Periyodik muayene takviminizi bize devredin. Hangi çalışanın ne zaman, hangi tetkikle çağrılacağını biz planlayalım; tarihi yaklaşanları önceden bildirelim. Ücretsiz teklif alın ya da 0850 305 26 00’ı arayın.
5-3-1 kuralı kâğıt üzerinde basit görünür; gerçek bir işyerinde ise tek bir takvim neredeyse hiç yetmez. Tehlikeli sınıftaki 120 kişilik bir tekstil fabrikasını düşünelim. Tehlike sınıfı üç yıllık bir üst sınır verir, ama çalışanların maruziyeti ve kişisel durumu birbirinden farklıdır:
| Çalışan grubu | Kişi | Muayene aralığı | Tetkik seti |
|---|---|---|---|
| İdari ofis | 18 | En geç 3 yıl (sınıf üst sınırı) | Muayene, göz, hemogram |
| Dokuma hattı (yüksek gürültü) | 55 | Hekim kararıyla yılda bir | + Odyometri |
| Boyahane (kimyasal ve buhar) | 22 | Hekim kararıyla yılda bir | + SFT, biyokimya, toksikoloji |
| Yemekhane personeli | 6 | En geç 3 yıl; portör ayrıca | + Portör muayenesi |
| Genç çalışan ve stajyerler, gebe çalışanlar | 19 | En geç 6 ayda bir | Hekimin belirlediği set |
Bu fabrikada “üç yılda bir herkesi muayene ettiriyoruz” diyen bir işveren, dokuma ve boyahane ekiplerinde hekimin öngördüğü takibi, gençlerde ve gebelerde ise yasal altı aylık süreyi kaçırmış olur. Denetimde her biri ayrı ayrı eksik sayılır. Doğru yaklaşım, çalışanları maruziyet gruplarına ayırıp her grup için ayrı takvim tutmaktır. Satem’de bu gruplamayı işyeri hekimi yapar, takvimi biz yönetiriz.
Kanun’un 15. maddesinin 3. fıkrasına göre sağlık raporları, işyerinin işyeri hekiminden alınır. Tek istisna şudur: 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri raporu kamu sağlık hizmet sunucularından veya aile hekimlerinden de alabilir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde muayeneyi, işyerine İSG-KATİP üzerinden atanmış işyeri hekimi yapar ve imzalar.
İşveren. 6331 md.15/4 açıktır: sağlık gözetiminden doğan maliyet ve bundan kaynaklı her türlü ek maliyet işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz. Muayene ücretini maaştan kesmek ya da çalışandan tetkik parası istemek mümkün değildir.
Aynı maddenin 5. fıkrasına göre çalışanın sağlık bilgileri gizlidir. İşverene iletilen belge uygunluk kararıdır; tetkik ayrıntıları hekimlik gizliliği ve KVKK kapsamında korunur. Kişisel sağlık dosyası işyeri hekiminin sorumluluğunda saklanır.
Periyodik muayenenin resmi çıktısı, yönetmeliğin ekindeki Ek-2 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu’dur. Formda çalışanın özgeçmişi, maruziyetleri, fizik muayene ve tetkik sonuçları yer alır; en sonda hekimin kanaati yazılır. Uygulamada bu kanaat üç sonuçtan biridir:
| Hekim kanaati | Anlamı | İşverenin yapması gereken |
|---|---|---|
| Çalışmasında sakınca yok | Mevcut görevine uygun | Bir sonraki periyodu takvime işle |
| Kısıtlı / şartlı uygun | Belirli koşullarla uygun | Hekimin koşulunu (KKD, vardiya, görev) uygula ve belgele |
| Çalışması sakıncalı | Bu görev için uygun değil | Sağlığına uygun başka göreve yönlendir |
En çok yanlış uygulanan karar “şartlı uygun”dur: hekimin koşulu yerine getirilmeden çalışmaya devam ettirmek, olası bir kaza veya meslek hastalığında sorumluluğu doğrudan işverene yükler. “Sakıncalı” kararı ise tek başına bir işten çıkarma gerekçesi değildir; öncelik uygun göreve yönlendirmedir. Bazı durumlarda ayrıca sağlık durumu bildirim raporu gerekebilir.
İş müfettişi sağlık gözetimini denetlerken genellikle belgelerin tutarlılığına bakar. Aşağıdakilerin eksiksiz ve birbiriyle uyumlu olması gerekir:
Belgelerden biri eksikse, o çalışan için sağlık gözetimi yapılmamış sayılabilir. Bu yüzden muayene kadar kaydın düzeni de önemlidir. Kurumsal müşterilerimiz için tüm bu dosyayı eksiksiz ve dijital olarak tutuyoruz.
6331 sayılı Kanun’un 26/1-f maddesine göre sağlık gözetimine tabi tutulmayan veya sağlık raporu alınmayan her çalışan için idari para cezası uygulanır. Tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2026 tablosunda bu tutar 22.194 TL’dir.
| Muayenesi eksik çalışan sayısı | Toplam idari para cezası (2026) |
|---|---|
| 1 çalışan | 22.194 TL |
| 10 çalışan | 221.940 TL |
| 50 çalışan | 1.109.700 TL |
| 100 çalışan | 2.219.400 TL |
İdari para cezası işin yalnızca görünen kısmıdır. Sağlık gözetimi ihmal edilmiş bir işyerinde meslek hastalığı veya iş kazası yaşanırsa SGK’nın rücu talebi ve cezai sorumluluk gündeme gelir. 100 kişilik bir tesiste yıllık periyodik muayene maliyeti, tek bir denetimde kesilebilecek cezanın küçük bir kısmıdır.
2017’den bu yana çok tehlikeli sınıftaki üretim tesislerinden büro ağırlıklı işyerlerine kadar periyodik muayene yürütüyoruz. Çok tehlikeli sınıftaki bir metal işleme tesisinde 180 çalışanın yıllık periyodik muayenesini vardiya akışına göre üç güne yaydık; odyometri, SFT ve akciğer grafisi dâhil tüm tetkikler tamamlandı, üretim durmadı.
Birlikte çalıştığımız kurumları referanslarımız sayfasında görebilirsiniz. Satem’i genel olarak tanımak için mobil sağlık ana sayfamıza göz atabilirsiniz.
Çalışan sayınızı ve tehlike sınıfınızı paylaşın; tetkik listesi, takvim ve fiyatı aynı gün hazırlayalım.
En geç az tehlikeli işlerde 5 yılda bir, tehlikeli işlerde 3 yılda bir, çok tehlikeli işlerde yılda bir. Çocuk, genç ve gebe çalışanlarda tehlike sınıfından bağımsız olarak en geç 6 ayda bir yapılır. Bu süreler üst sınırdır; işyeri hekimi kısaltabilir.
Evet. 6331 sayılı Kanun’un 15. maddesi, işin devamı süresince düzenli aralıklarla sağlık muayenesi yaptırmayı işverene yükümlülük olarak getirir. Yaptırılmaması her çalışan için idari para cezası gerektirir.
İşveren öder. 6331 md.15/4’e göre sağlık gözetiminden doğan maliyet ve her türlü ek maliyet işverence karşılanır ve çalışana yansıtılamaz.
İşyerinin işyeri hekimi yapar. 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri raporu kamu sağlık hizmet sunucularından veya aile hekimlerinden de alabilir.
2026 yılında sağlık gözetimi yaptırılmayan her çalışan için 22.194 TL idari para cezası uygulanır (6331 md.26/1-f). 10 çalışanda toplam tutar 221.940 TL’ye ulaşır.
Sabit bir liste yoktur; tetkikleri işyeri hekimi maruziyete göre belirler. Gürültüde odyometri, toz ve gazda SFT ve akciğer grafisi, ağır işte EKG, kimyasal maruziyette biyokimya ve toksikoloji, gıda işlerinde portör muayenesi tipik örneklerdir.
İşe giriş muayenesi çalışanın işe başlamadan önceki uygunluğunu belgeler. Periyodik muayene ise çalışma devam ederken bu uygunluğun sürüp sürmediğini düzenli aralıklarla yeniden değerlendirir. İkisi de Ek-2 formuyla kayıt altına alınır.
Evet. 18 yaşını doldurmamış çalışanlar “genç çalışan” sayılır ve tehlike sınıfı ne olursa olsun en geç 6 ayda bir periyodik muayeneye tabidir. 18 yaş altındaki stajyer ve çıraklar da bu kapsamdadır.
Tek başına hayır. “Çalışması sakıncalı” kanaati mevcut görev içindir; önceliği çalışanı sağlığına uygun başka bir göreve yönlendirmek olmalıdır. Hekim “şartlı uygun” kararı da verebilir; bu durumda belirtilen koşullar uygulanır.
Evet. İzinli gezici iş sağlığı araçlarıyla muayene ve odyometri, SFT, akciğer grafisi, EKG, kan alımı gibi tetkikler işyerinde yapılabilir. Çalışanlar tek tek sevk edilmez, üretim durmaz.
İşveren uygunluk kararını görür. Tetkik ayrıntıları 6331 md.15/5 gereği gizlidir; hekimlik gizliliği ve KVKK kapsamında korunur ve kişisel sağlık dosyasında saklanır.
Bu içerik, Satem Mobil Sağlık bünyesindeki işyeri hekimliği ekibinin saha deneyimi ile yürürlükteki 6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler esas alınarak hazırlanmıştır. İşe giriş ve periyodik sağlık gözetimi süreçleri, işyerinin tehlike sınıfına göre bireysel olarak değerlendirilir; bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır, kişiye özel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez.
Web sitemizde yer alan bilgiler, kişileri tanı veya tedaviye yönlendirme amacı taşımaz. Tanı ve tedaviye yönelik tüm işlemlerinizi uzman hekiminize danışmadan uygulamayınız.
2017 yılında kurulmuş olan Satem mobil sağlık hizmetleri, branşlarında uzman 25 kişilik kadrosu ile mobil sağlık hizmetleri...
Şantiyede sağlık taraması: göreve göre tetkikler, yıllık periyodik muayene, alt işveren çalışanlarının durumu ve saha planlaması.
İşyerinde sağlık taraması öncesinde İK'nın yapması gerekenler: 5 aşamalı takvim, 20 maddelik kontrol listesi ve hazır çalışan duyurusu.
Sağlık taraması teknik şartnamesi nasıl hazırlanır? Tetkik listesi, araç ve personel yeterliliği, raporlama, KVKK maddeleri ve kopyalanabilir örnek şablon.
Bursa mobil sağlık: Nilüfer, Osmangazi, İnegöl, Gemlik ve tüm OSB'lerde gezici araçla akciğer grafisi, odyometri, SFT, EKG ve kan tahlili. Aynı gün teklif.
Satem Mobil Sağlık, mobil sağlık alanında uzman kadrosuyla kurumsal firmalara yerinde ve hızlı çözümler sunar. İş sağlığı ve güvenliği kapsamında kaliteli, dijital ve entegre hizmet anlayışıyla öne çıkar.
