Gezici Sağlık Taraması Nedir?

Gezici sağlık taraması, tam donanımlı bir mobil ünitenin doğrudan iş yerinize gelerek çalışanların sağlık gözetimini yerinde yürütmesi esasına dayanan bir iş sağlığı hizmetidir. Personelin tek tek hastaneye ya da sabit bir kliniğe gitmesi yerine, muayene odası, laboratuvar ve görüntüleme donanımı barındıran gezici İSG aracı sahaya gelir; işyeri hekimi ve sağlık personeli tetkikleri aracın içinde tamamlar. Bu model, hem çalışanın iş gücü kaybını sıfıra indirir hem de işverenin yasal sağlık gözetimi yükümlülüğünü tek bir saha gününde kapatmasını sağlar.

Uygulama, sektörde mobil sağlık taraması ve yerinde sağlık taraması gibi adlarla da anılır; hepsinin ortak noktası hizmetin sabit mekân yerine çalışanın bulunduğu yerde sunulmasıdır. Ofis, fabrika, şantiye, depo veya lojistik merkezi fark etmeksizin, aracımız erişebildiği her noktada aynı klinik standartla ölçüm yapar. Bu yaklaşım, özellikle vardiyalı ve çok lokasyonlu işletmeler için iş yeri sağlık taraması planlamasını büyük ölçüde kolaylaştırır.

Satem olarak gezici uygulamalarımızı bütüncül mobil sağlık hizmetleri çatısı altında, akredite laboratuvar altyapımızla yürütürüz. Böylece kan alımından solunum ve işitme testlerine, akciğer grafisinden EKG'ye kadar geniş bir tetkik yelpazesi, numunenin dış bir merkeze gönderilmesini beklemeden değerlendirmeye alınır.

Yasal Dayanak: 6331 Sayılı Kanun ve Sağlık Gözetimi

Sağlık gözetimi, işverenin keyfî tercihine bırakılmış bir uygulama değil; kanuni bir yükümlülüktür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 15. maddesi, işvereni çalışanların işe girişte ve iş süresince düzenli aralıklarla sağlık muayenesinden geçirmekle sorumlu tutar. Gezici uygulama, bu yükümlülüğün yerine getirilme yöntemidir; taramanın hukuki geçerliliği, işyeri hekimi tarafından yapılması ve İSG-KATİP sistemi üzerinden dijital olarak kayda alınmasıyla doğar. Dijital kaydı bulunmayan bir muayene, denetimde geçersiz sayılabilir.

Sağlık gözetiminin kapsamı işe giriş muayenesiyle sınırlı değildir. Çalışma süresince tekrarlanan kontroller, mevzuatta periyodik sağlık muayenesi olarak tanımlanır ve gezici sağlık taramasının asıl konusunu bu tekrarlı muayeneler oluşturur. İşe yeni başlayan personel için düzenlenen işe giriş sağlık raporu da aynı araçta, aynı gün tamamlanabilir. Muayene sonucu, mevzuattaki Ek-2 formu esas alınarak "çalışır", "şartlı çalışır" veya "çalışamaz" kararıyla belgelenir.

Periyodik muayenelerin sıklığı iş yerinin tehlike sınıfına göre belirlenir. Aşağıdaki tablo, sağlık gözetiminin asgari tekrar aralıklarını özetler; özel gruplar için süre önemli ölçüde kısalır.

Gezici Araçta Yapılan Tetkikler

Gezici İSG aracımız, bir sabit poliklinikte beklediğiniz tetkiklerin büyük çoğunluğunu sahada yürütecek donanıma sahiptir. Tetkik listesi, işyeri hekiminin risk değerlendirmesine ve çalışanın maruz kaldığı etkenlere göre kişiselleştirilir; herkese aynı paket uygulanmaz. Aşağıda en sık talep edilen ölçümler yer alır.

Solunum ve Görüntüleme

Toz, duman ve kimyasal maruziyetinin yoğun olduğu iş kollarında solunum sağlığı önceliklidir. Bu kapsamda dijital akciğer grafisi (PA) ve solunum fonksiyon testi (SFT) araç içinde alınır. Tozlu ortamlarda çalışan personel için ILO standardına göre değerlendirilen pnömokonyoz taraması ayrıca planlanır.

Kalp, İşitme ve Görme

Kardiyovasküler değerlendirme için EKG (elektrokardiyografi), gürültülü ortamlarda çalışanlar için odyometrik işitme testi ve görme keskinliğini belgeleyen göz muayenesi raporu saha ekibimizce tamamlanır. Bu üç ölçüm, çoğu periyodik muayene protokolünün omurgasını oluşturur.

Laboratuvar Tetkikleri

Araçta alınan kan ve idrar numuneleri, mobil laboratuvar hizmetlerimiz ile hızla işleme alınır. Standart kontrolde hemogram (tam kan sayımı) ve biyokimya testleri yer alır. Kurşun, krom veya cıva gibi ağır metallere maruz kalan çalışanlar için biyolojik izleme kapsamında toksikolojik testler ve hedefe yönelik ağır metal testi panelleri uygulanır. İleri analiz gerektiren numuneler, özel laboratuvar altyapımızda sonuçlandırılır.

Gezici Sağlık Taraması Kimler İçin Gereklidir?

Sağlık gözetimi tüm çalışanları kapsasa da bazı gruplar için mevzuat daha sık ve daha kapsamlı muayene öngörür. Gece postasında görev alan personel için ayrıntılı değerlendirme gece işte çalışabilir raporu ile belgelenir. Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak personelin uygunluğu ise ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu ile ortaya konur. Her iki grup da gezici uygulamada öncelikli olarak ele alınır.

Gıda üretimi, toplu tüketim ve temizlik sektörlerinde çalışanlar için bulaşıcı hastalık taşıyıcılığını denetleyen portör muayenesi ayrı bir zorunluluktur ve gezici araçta numune alımıyla başlatılabilir. Tüm bu uygulamalar, işverenin yalnızca yasal bir formu doldurmasını değil; çalışanı gerçekten koruyan bir koruyucu sağlık hizmetleri anlayışını hedefler. Erken tespit edilen bir işitme kaybı ya da solunum bozukluğu, hem çalışanın sağlığını hem de işverenin ileride karşılaşacağı meslek hastalığı yükümlülüğünü doğrudan etkiler.

Sahada Alınan Sonuç Hukuken Geçerli mi?

Gezici sağlık taramasında en sık sorulan soru budur ve yanıtı nettir: Evet — ancak yalnızca gerekli izinlere sahip araçlarla yapıldığında. Bir gezici İSG aracının yasal olarak tetkik yapabilmesi için İl Sağlık Müdürlüğü'nden gezici hizmet izni, röntgen ekipmanı için Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) radyasyon lisansı ve laboratuvar süreçleri için akreditasyon şarttır. Bu belgelerden herhangi biri eksik olan bir araçla alınan sonuç, denetimde reddedilme riski taşır.

Satem'in gezici uygulamaları bu çerçeveye tam uyumludur. İlgili izin ve ruhsatlarımızı gezici iş sağlığı araçları yetki belgelerimiz sayfasından şeffaf biçimde görebilirsiniz. Numunelerin işlendiği sabit tıbbi tetkik mekânı yetki belgemiz, OSGB faaliyetimizi düzenleyen OSGB yetki belgemiz ve laboratuvar kalitesini belgeleyen kalite sertifikalarımız ayrı sayfalarda yayımlanır. Bu belgeler, "yerinde yapılan tarama hukuken geçerli mi?" sorusunun kâğıt üzerindeki cevabıdır.

Yasal geçerliliğin ikinci ayağı, hizmeti veren kişilerdir. Muayeneyi yürüten işyeri hekimi ile saha güvenliğini denetleyen iş güvenliği uzmanı, İSG-KATİP üzerinden ilgili iş yerine atanmış olmalıdır. Gezici tarama, bu atamaların ve sağlık gözetiminin bütünleşik bir parçasıdır; tek başına, işverenin diğer İSG yükümlülüklerinin yerini tutmaz. Bu nedenle tarama planlamasını, güncel risk analizi ve genel İSG hizmetleri ile birlikte ele almanızı öneririz.

Neden Satem Gezici Sağlık Taraması?

2017'den bu yana Türkiye genelinde iş sağlığı hizmeti veren Satem, gezici uygulamalarında iki şeyi bir arada sunar: klinik kalite ve saha disiplini. Aracımız sahaya geldiğinde çalışanlarınız sıraya değil, planlanmış bir akışa girer; kurumsal referanslarımızda görülebileceği gibi yüzlerce kişilik taramalar üretim durmadan, birkaç iş gününde tamamlanır. Geçmiş uygulamalarımızı referanslarımız sayfasında, kurumsal yaklaşımımızı ise hakkımızda sayfasında inceleyebilirsiniz.

Bunun işveren açısından bir de doğrudan finansal boyutu vardır. Sağlık gözetimini ihmal etmek yalnızca etik bir sorun değil, kanuni bir yaptırım nedenidir. 2026 yılı için geçerli idari para cezaları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir; rakamlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden, güncel tutar için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı listesini teyit etmenizi öneririz.

Görüldüğü gibi, yalnızca sağlık gözetimi eksikliği bile çalışan başına önemli bir ceza doğurur; bu tutar çalışan sayısıyla çarpıldığında, planlı bir gezici taramanın maliyeti çoğu işletme için yaptırımın çok altında kalır. Aracımızın kapsadığı periyodik sağlık taraması hizmetiyle bu riski, üretiminizi aksatmadan ortadan kaldırırsınız.

• NDK ruhsatlı, İSM izinli gezici İSG aracı
• ISO 15189 akredite laboratuvar altyapısı
• İşyeri hekimi ve saha sağlık personeli kadrosu
• İSG-KATİP üzerinden dijital ve geçerli kayıt
• Üretim durmadan, planlı saha akışı
• Tek lokasyon veya çok şubeli kurumsal çözüm
• Sektöre özel tetkik protokolleri
• Türkiye geneli hizmet kapsamı

Gezici Sağlık Taraması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar ve Referanslar

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — md.15 Sağlık Gözetimi (mevzuat.gov.tr)
• İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği — gezici iş sağlığı aracı hükümleri (mevzuat.gov.tr)
• İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
• İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
• 2026 Yılında Uygulanacak İdari Para Cezaları — ÇSGB / İSGGM
• Satem Mobil Sağlık — Bakanlık yetkili OSGB ve gezici/mobil sağlık uygulama deneyimi.