Fabrikada Sağlık Taraması Nedir? (6331 md.15 Kapsamı)

Fabrikada sağlık taraması, üretim tesisinde çalışan işçilerin işe giriş ve periyodik muayenelerinin, hastaneye ya da polikliniğe gitmelerine gerek kalmadan doğrudan iş yerinde kurulan gezici tıbbi ünitelerle yapılmasıdır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 15. maddesi, işverene çalışanların sağlık gözetimini sağlama yükümlülüğü yükler; fabrika ortamında bu yükümlülüğün en pratik ve en az iş gücü kaybı doğuran karşılığı yerinde tarama modelidir. Satem olarak mobil sağlık taraması hizmetimiz ile bu süreci sahada eksiksiz yürütürüz.

Tipik bir tarama gününde mobil ünite tesise yanaşır, kablolu/kablosuz altyapı kurulur ve işçiler vardiya sırasına göre üniteye alınır. Dijital akciğer grafisi, odyometri kabini, spirometre, EKG ve numune alım masası tek bir akışta çalışır. Bu sayede yüzlerce çalışanın taraması, üretim hattı durmadan birkaç iş gününde tamamlanır. Süreç bittiğinde işyeri hekimi değerlendirmesi ve periyodik sağlık muayenesi sonuç raporları hazırlanarak işverene teslim edilir.

Bu hizmet, organize sanayi bölgelerindeki tesisler, lojistik merkezleri, maden ve metal işleme fabrikaları ile gıda üretim tesisleri için tasarlanmıştır. Kavram olarak yerinde sağlık taraması, iş yeri sağlık taraması ve gezici sağlık taraması ile aynı hizmeti tanımlar; fark yalnızca aranış biçimindedir. Hepsinin ortak amacı, işçiyi sahadan koparmadan tıbbi gözetimi tamamlamaktır.

Fabrika İşçileri İçin Yasal Zorunluluk ve Periyotlar

Sağlık gözetimi bir tercih değil, kanuni yükümlülüktür. İşe giriş muayenesi olmadan işçi çalıştırmak ve periyodik muayeneleri atlamak, denetimlerde ağır idari yaptırımlara yol açar. Periyodik muayene sıklığı doğrudan işyerinin tehlike sınıfına bağlıdır ve aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Gece postası çalışanları, 18 yaş altı işçiler ile gebe ve emziren çalışanlar için bu süre 6 aya iner. Tüm bu takvimi periyodik sağlık taraması programımızla planlıyoruz.

Yükümlülüğün ihlali 2026 yılı tarifesinde net rakamlarla cezalandırılır. Sağlık gözetimini yaptırmamak her bir çalışan için 22.194 TL idari para cezasına; işyeri hekimi görevlendirmemek ise 111.263 TL temel cezaya tabidir. Bu rakamlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden güncel tarifeyi resmî kaynaktan teyit etmek gerekir. Cezaların yanında iş kazası sonrası risk analizi eksikliği ve sağlık gözetimi boşluğu, SGK rücu davaları ve TCK sorumluluğu bakımından da işvereni riske atar.

Not: Tutarlar 2026 yeniden değerleme oranına göre günceldir; kesin rakam için Kaynaklar bölümündeki resmî tarifeyi kontrol ediniz.

Fabrikada Hangi Tetkikler Yapılır? Maruziyet–Tetkik Matrisi

Fabrikada sağlık taramasının kalitesi, jenerik bir muayeneyle değil, tesisteki gerçek mesleki maruziyetlere göre kurgulanan tetkik paketiyle belirlenir. Toz maruziyeti olan bir dökümhane ile gürültülü bir metal atölyesinin ihtiyacı aynı değildir. Bu nedenle her tesis için maruziyet envanteri çıkarır ve tetkikleri buna göre eşleriz. Aşağıdaki matris, sahada en sık uyguladığımız eşleştirmeleri gösterir.

Görüntüleme ve İşitme Değerlendirmesi

Dijital akciğer grafisi mobil ünitede anında dijital görüntü üretir; toz maruziyeti bulunan tesislerde bu tetkik ağır ve tehlikeli işlerde çalışabilir raporu için de temel oluşturur. Gürültülü ortamlarda ise sessiz kabinde yapılan odyometri kritik önemdedir; gürültünün işitme üzerindeki etkileri hakkında ayrıntılı bilgiyi gürültünün insan sağlığına etkileri içeriğimizde bulabilirsiniz.

Laboratuvar ve Biyolojik İzleme

Kan ve idrar numuneleri sahada alınır, soğuk zincirle akredite laboratuvarımıza taşınır. biyokimya testleri, toksikolojik testler ve gerektiğinde uyuşturucu madde testi ISO 15189 akreditasyonlu ortamda çalışılır. Bütün numune ve görüntüleme altyapımız mobil laboratuvar hizmetleri kapsamında yönetilir.

Yerinde Tarama mı, Hastaneye Sevk mi? Fabrikaya Etkisi

Çok çalışanlı bir tesiste işçileri gruplar hâlinde hastaneye göndermek; ulaşım, mesai kaybı ve koordinasyon açısından ağır bir maliyettir. 200 kişilik bir fabrikada her çalışanın yarım gün üretimden kopması, tek başına ciddi bir iş gücü kaybı anlamına gelir. Yerinde model bu kaybı neredeyse sıfıra indirir; işçi tezgâh başından çıkar, üniteye girer, tetkiklerini verir ve kısa süre içinde işine döner.

Satem'in 2017'den bu yana organize sanayi bölgelerinde yürüttüğü saha uygulamalarında tipik bir tesiste günde ortalama 80–120 çalışan taranabilmekte, orta ölçekli bir fabrikanın tüm kadrosu genellikle üretim durmadan 2–4 iş gününde tamamlanmaktadır. Bu operasyonel avantaj, yalnızca mobil sağlık aracı altyapısı ve deneyimli saha ekibiyle mümkündür. Toplu işe alımlarda ise süreci toplu işe giriş sağlık raporu hizmetimizle tek koordinasyonda yönetiriz.

• Üretim hattı durmaz, vardiya bozulmaz
• Ulaşım ve mesai kaybı ortadan kalkar
• Yüzlerce çalışan birkaç günde taranır
• Tek elden İSG-KATİP kaydı ve raporlama
• Tehlike sınıfına özel tetkik paketi
• Akredite laboratuvar sonuç güvencesi
• Kurumsal periyodik takvim yönetimi
• Denetimde eksiksiz belge dosyası

Neden Satem Mobil Sağlık? Yetki ve Akreditasyon

Bir mobil sağlık uygulamasının hukuken geçerli sayılması, aracın ve mekânın yetkilendirilmesine bağlıdır. Yetkisiz bir araçta yapılan tarama, denetimde sağlık gözetimi yapılmamış sayılabilir. Satem, bu geçerliliği belgeyle güvence altına alır: Bakanlık OSGB yetki belgemiz, gezici iş sağlığı araçları yetki belgelerimiz ve sabit tıbbi tetkik mekânı yetki belgemiz ile mobil ve sabit tüm süreçler mevzuata uygundur.

Laboratuvar tarafında ise tıbbi analizler ISO 15189 akreditasyonuyla çalışılır; genel kalite altyapımızı ISO kalite sertifikalarımız sayfasında görebilirsiniz. Kurumsal geçmişimiz, saha deneyimimiz ve müşteri portföyümüz için hakkımızda, neden biz ve referanslarımız sayfalarını inceleyebilirsiniz.

Fabrikada sağlık taraması tek başına bir hizmet değil, daha geniş bir iş sağlığı sisteminin parçasıdır. Aynı çatı altında OSGB hizmetleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ve OSGB sağlık raporu hizmeti sunarız. Tüm muayene kayıtları İSG-KATİP sistemi üzerinden dijital olarak işlenir; dijital kaydı olmayan rapor hukuken geçersiz sayıldığından bu adım titizlikle yürütülür.

Fabrikada Sağlık Taraması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar ve Referanslar

• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi (md.15 sağlık gözetimi)
• İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (Ek-2 formu) — Resmî Gazete
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü (İSGGM)
• ÇSGB — Meslek Hastalıkları Rehberi (PDF)
• TÜİK — İş Kazaları ve İşe Bağlı Sağlık Sorunları İstatistikleri
• 6331 sayılı Kanun — güncel konsolide metin (PDF)
• Satem Mobil Sağlık — Bakanlık yetkili OSGB ve gezici iş sağlığı aracı uygulama deneyimi.