Burun Kültürü Testi

Burun kültürü testi, burnun ön bölümünden (anterior nazal vestibül) alınan steril sürüntünün mikrobiyolojik incelemesiyle özellikle Staphylococcus aureus ve metisilin dirençli S. aureus (MRSA) taşıyıcılığını saptayan bir testtir. Burun, S. aureus'un en sık koloni olduğu vücut bölgesidir; sağlıklı yetişkinlerin yüzde 20-30'u sürekli, yüzde 30'u aralıklı taşıyıcıdır. MRSA taşıyıcılığı toplum genelinde yüzde 1-3 düzeyindedir ancak bazı risk gruplarında bu oran yüzde 10-20'ye çıkar. Test öncesi açlık zorunlu değildir; ancak son 24 saatte burun spreyi, antiseptik krem (mupirosin) ve gargara kullanılmamalıdır. Örnek alımı 5-10 saniye sürer; steril sürüntü çubuğu her iki burun deliğinin iç yüzeyine 2-3 tur dönerek sürtülür. Sonuç klasik kültürle 24-48 saatte, kromojenik besiyer ile 18-24 saatte, PCR temelli moleküler testlerle 1-2 saatte verilir. Pozitif MRSA durumunda dekolonizasyon protokolü uygulanır: nazal mupirosin (Bactroban) krem 5 gün ve klorheksidin glukonat ile vücut yıkama. Bu yaklaşım özellikle elektif kalp, ortopedi protez ve nöroşirurji ameliyatlarından önce cerrahi alan enfeksiyonu (SAE) riskini yüzde 60-80 azaltır. Sağlık personelinde periyodik olarak değil, salgın araştırması durumunda yapılır.

Burun Kültürü Hangi Bilgileri Verir?

Burun kültürünün üç ana çıktısı vardır: Staphylococcus aureus saptanması, metisilin direnç durumu ve gerekirse antibiyogram. Standart kanlı agar ve mannitollu tuz agar plağında üreme gözlenir. S. aureus mannitolü fermente eden tipik sarı koloniler oluşturur; koagülaz enzimi pozitiftir, bu test S. aureus'u koagülaz negatif stafilokoklardan ayırır. Modern uygulamada MALDI-TOF kütle spektrometresi dakikalar içinde tür düzeyinde tanımlama yapar. Metisilin direnç tespiti kromojenik MRSA besiyerleri (CHROMagar MRSA, Brilliance MRSA, ChromID MRSA) ile yapılır; bu plaklarda yalnızca MRSA seçici olarak büyür ve karakteristik renk verir. PCR temelli testler (Cepheid Xpert MRSA, BD MAX MRSA) mecA ve mecC gen varlığını saptar; mecA klasik MRSA için, mecC yeni tanımlanmış varyant suşlar için kullanılır. Bu testler yüksek duyarlılık ve özgüllükle 1-2 saatte sonuç verir. Antibiyogram MRSA pozitif olan vakalarda EUCAST 2024 standardına göre disk difüzyon yöntemiyle yapılır; vankomisin, daptomisin, linezolid, klindamisin, trimetoprim-sülfametoksazol, doksisiklin gibi MRSA aktif antibiyotikler değerlendirilir. Vankomisin için MIC değeri sayısal olarak rapor edilir; 2 µg/mL üzeri vankomisin orta duyarlı S. aureus (VISA) düşündürür. Burun kültüründe genellikle MRSA bulunduğunda da koloni sayısı (CFU/swab) bildirilmez; varlık-yokluk şeklinde rapor edilir. Aynı sürüntüden mecA-pozitif koagülaz negatif stafilokoklar da üreyebilir; bu durum MRSA ile karıştırılmamalıdır.

Hangi Durumlarda Burun Kültürü İstenir?

Burun kültürü en sık cerrahi öncesi tarama amacıyla istenir. CDC 2023 ve SHEA 2022 kılavuzları belirli yüksek riskli operasyonlarda MRSA dekolonizasyon protokolünü önermektedir: kalp damar cerrahisi (özellikle koroner bypass, kapak ameliyatı), ortopedik protez cerrahisi (kalça, diz, omuz protezi), nöroşirurji (kraniyotomi, beyin-omurilik ameliyatları), büyük ortopedi (omurga cerrahisi, çoklu travma onarımı). Bu operasyonlarda cerrahi alan enfeksiyonu (SAE) riski yüksektir ve gelişen MRSA enfeksiyonu protez kaybı, sepsis ve ölüme yol açabilir. Cerrahiden 1-2 hafta önce burun kültürü alınır, MRSA pozitifse 5 günlük dekolonizasyon protokolü uygulanır. Hemodiyaliz hastalarında bakteriyemi riski yüksektir; ABD ve Avrupa kılavuzları bu hastalarda yıllık MRSA tarama önermektedir. Periton diyaliz hastaları çıkış yeri enfeksiyonu için tarama yapılır. Solid organ ve kemik iliği nakli alıcılarında transplant öncesi rutin tarama uygulanır. Yoğun bakım hastalarında özellikle uzun süreli yatış, mekanik ventilasyon ve kateter kullanımı varlığında MRSA aktif sürveyans yapılır; bazı merkezlerde yatışta tüm hastalar taranır. Sağlık personelinde rutin tarama önerilmez ancak salgın araştırmasında, MRSA pozitif hasta-sağlık personeli ilişkisinin değerlendirilmesinde tarama yapılır. Tekrarlayan deri ve yumuşak doku enfeksiyonu (furunkül, impetigo, sellülit, abse), atopik dermatit alevlenmeleri ve aile içi MRSA salgınında tarama önerilir. Toplum kökenli MRSA (CA-MRSA) salgını şüphesinde aile bireyleri taranır.

Burun Kültürü Örneği Nasıl Alınır?

Doğru örnek alımı burun kültürünün güvenilirliği için kritik öneme sahiptir. Test öncesi açlık zorunlu değildir, ancak son 24 saatte nazal antiseptik (mupirosin), burun spreyi, dekonjestan ve antibiyotik içeren ürünler kullanılmamalıdır. Bu kurallar bakteri sayısının yapay azalmasını önler. Hasta otururken veya yatarken işlem yapılabilir. Steril sürüntü çubuğu (Dakron veya rayon başlı tercih edilir; pamuk uçlu çubuk önerilmez çünkü bakteri yapışma özelliği kötüdür) önce sağ burun deliğine yerleştirilir; ön nazal vestibüle (burun deliğinin iç yüzeyine yaklaşık 1-1.5 cm derinlik) 2-3 tur döndürülerek sürülür. Aynı çubukla sol burun deliği de aynı şekilde örneklenir; bilateral örnek alımı duyarlılığı artırır. Çubuk burnun içine 2 cm'den daha derin sokulmaz; nazofarinks örneklemesi farklı amaçlarla kullanılır. Çocuklarda işlem yumuşak ve hızlı uygulanır; ebeveyn yardımıyla baş sabitlenir. Yenidoğanda örnek alımı dikkatli yapılır; mukoza hassastır. Numune steril taşıma besiyerinde (Stuart, Amies, ESwab) laboratuvara ulaştırılır; oda ısısında 24 saat kararlı kalabilir. Eğer hemen ulaştırma mümkün değilse 4°C'de en fazla 48 saat saklanabilir. PCR testleri için özel taşıma medyumu gerekebilir; hekim ve laboratuvar koordinasyonu önemlidir. Hızlı sonuç gerektiren durumlar için birçok modern hastane laboratuvarı PCR temelli sistemleri kullanır; cerrahi öncesi 1-2 saat içinde sonuç alınması mümkündür.

Test Sonucu Nasıl Yorumlanır?

Burun kültürü sonuçları klinik bağlamla birlikte yorumlanır. Üreyen patojenler ve klinik anlamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Pozitif MRSA sonucu aktif enfeksiyon değil taşıyıcılık anlamına gelir; çoğu taşıyıcı asemptomatiktir. Ancak taşıyıcılık kişide aktif enfeksiyon gelişme riskini ve başkalarına bulaş potansiyelini artırır. Cerrahi öncesi MRSA tarama pozitif çıkan hastada dekolonizasyon yapılması cerrahi alan enfeksiyonu riskini önemli ölçüde azaltır. MSSA (metisilin duyarlı S. aureus) taşıyıcılığında da dekolonizasyon önerilir; MSSA cerrahi enfeksiyonların önemli bir nedenidir. Negatif sonuç tarama anında taşıyıcılığı dışlar; ancak taşıyıcılık aralıklı olabileceği için 1-2 hafta sonrası tekrar testte pozitif çıkabilir. Aile içi salgınlarda tüm bireyler taranmalı; pozitif çıkanlar aynı anda tedavi edilmelidir. Aksi takdirde tedavi edilen kişi tekrar enfeksiyon kapabilir.

MRSA Dekolonizasyon Protokolü Nasıl Uygulanır?

CDC 2023 ve SHEA 2022 kılavuzlarına göre MRSA dekolonizasyon protokolü standartlaştırılmıştır. Cerrahi öncesi ya da klinik endikasyonu olan vakalarda 5 günlük protokol uygulanır. Nazal dekolonizasyon nazal mupirosin (Bactroban) yüzde 2 krem ile yapılır; her iki burun deliğine günde 2 kez (sabah-akşam) küçük bir miktar uygulanır, 5 gün sürdürülür. Mupirosin pamuk uçlu çubukla burnun ön kısmına ince tabaka halinde sürülür; sonra burun delikleri parmakla hafifçe ovularak kremin yayılması sağlanır. Vücut dekolonizasyonu klorheksidin glukonat yüzde 2 yıkama solüsyonu (CHG) ile yapılır; 5 gün boyunca her gün duş alınır, vücut yıkanır, klorheksidin sabunla durulanmadan saklanır ve sonra durulanır. Klorheksidin yıkama saç dahil tüm vücudu kapsar (göz ve kulak içine değdirilmez); özellikle kasık, koltuk altı, göbek ve cinsel bölge dikkatle yıkanır. Banyo havlusu her gün değiştirilir; bornoz ve iç giysi temiz olmalıdır. Boğaz kolonizasyonu olanlarda klorheksidin gargara eklenir; günde 2 kez yapılır. Tedavi sonrası 1-2 hafta beklendikten sonra tekrar burun kültürü ile dekolonizasyon başarısı doğrulanır; başarısızlık durumunda alternatif protokoller (povidon iyot, retapamulin) düşünülür. Sistemik antibiyotik (oral klindamisin, doksisiklin, trimetoprim-sülfametoksazol) ev içi salgınlarda eklenebilir. Dekolonizasyon tamamen kalıcı değildir; bazı bireylerde 6-12 ay sonra yeniden kolonizasyon olabilir. Cerrahi öncesi dekolonizasyon ameliyatın hemen öncesinde tamamlanır; en fazla 14 gün önce başlanır.

Cerrahi Alan Enfeksiyonu (SAE) Önlemede MRSA Taraması

Cerrahi alan enfeksiyonu (SAE) hastane kökenli enfeksiyonların önemli bir bölümünü oluşturur ve hasta morbidite-mortalitesini ciddi şekilde etkiler. Türkiye'de SAE oranı operasyon türüne göre yüzde 1-15 arasında değişir; özellikle protez ve kardiyovasküler cerrahide MRSA önemli bir etken haline gelmiştir. CDC ve WHO kılavuzları cerrahi alan enfeksiyonunu önlemede çok bileşenli yaklaşım önermektedir: cilt antisepsisi (klorheksidinli), uygun antibiyotik profilaksi, normotermi sağlanması, kan şekeri kontrolü, oksijenasyon, ve burun MRSA taraması ile dekolonizasyon. MRSA taraması ve dekolonizasyon protokolü meta-analizlerde cerrahi alan enfeksiyonu riskini yüzde 60-80 azaltmıştır; özellikle kalp damar ve ortopedi protez cerrahisinde kanıt güçlüdür. "Bundle" yaklaşımı (paket önlemler) bireysel önlemlerden daha etkilidir; tek başına bir önlem yerine birden fazla önlem aynı anda uygulanır. Hangi ameliyatlarda burun kültürü zorunlu? CDC ve SHEA önerilerine göre kalp damar cerrahisi (kardiyak cerrahi, kapak, koroner bypass), ortopedik protez cerrahisi (kalça, diz, omuz total artroplasti), nöroşirurji (özellikle implant), büyük ortopedi cerrahisi (omurga, travma), elektif obezite cerrahisi (bariatrik), bazı plastik cerrahi vakaları. Acil cerrahiler için zaman olmadığında klorheksidin yıkama ve antibiyotik profilaksi yapılır. Türkiye'de bazı büyük üniversite ve özel hastaneler bu protokolü benimsemiştir; ancak ulusal düzeyde standart uygulama henüz yaygın değildir. Maliyet-etkinlik analizleri taramanın özellikle yüksek riskli vakalarda son derece faydalı olduğunu göstermiştir.

Toplum Kökenli MRSA (CA-MRSA) ve Hastane Kökenli MRSA (HA-MRSA) Farkı

MRSA suşları kaynaklarına göre iki ana gruba ayrılır: hastane kökenli (HA-MRSA) ve toplum kökenli (CA-MRSA). Bu ayrım klinik özellikler, antibiyotik direnç paterni ve tedavi yaklaşımı açısından önemlidir.

CA-MRSA suşlarının çoğu PVL toksini taşır; bu toksin lökositleri öldürür ve nekrotizan deri enfeksiyonlarına yol açar. Spor takımları, askeri personel, mahkumlar, çocuk yuvası ve homoseksüel erkek topluluklarda yayılma sıktır. Türkiye'de son 20 yılda CA-MRSA insidansı arttı; özellikle pediatrik popülasyonda farkındalık önemlidir. CA-MRSA tedavisinde TMP-SMX (kotrimoksazol), klindamisin, doksisiklin oral seçeneklerdir; ciddi vakalarda vankomisin gerekir. Tekrarlayan furunkül-abse hikayesi olan kişide CA-MRSA mutlaka düşünülmeli, kültür alınmalı ve dekolonizasyon yapılmalıdır. HA-MRSA suşları daha dirençli olabilir; vankomisin orta duyarlı (VISA) ve dirençli (VRSA) suşlar nadir ancak tehlikelidir. Tedavi seçenekleri kısıtlanır; daptomisin, linezolid, seftarolin, tigesiklin, telavansin gibi yeni jenerasyon antibiyotikler kullanılır. MRSA enfeksiyonlarında hızlı moleküler tanı ile uygun tedaviye erken başlanması mortaliteyi azaltır.

Sağlık Personelinde Burun Kültürü Politikası

Sağlık personelinde rutin MRSA tarama tartışmalı bir konudur. CDC ve SHEA kılavuzları rutin sağlık personeli taraması önermez; ancak belirli durumlarda yapılır. Bu durumlar arasında MRSA salgın araştırması (epidemiyolojik bağlantı kurulan sağlık personeli için), tekrarlayan deri ve yumuşak doku enfeksiyonu olan personel, MRSA pozitif hasta ile yakın temas sonrası klinik şüphe, neonatal yoğun bakım, transplant ünitesi, kemik iliği transplantasyonu gibi yüksek riskli ünitelerde sürveyans yer alır. Asemptomatik taşıyıcı sağlık personeli rutin olarak işten uzaklaştırılmaz; aktif enfeksiyon (deri lezyonu, drene olan abse, açık yara) varsa yara iyileşene kadar görevden uzaklaştırma uygulanır. Standart enfeksiyon kontrol önlemleri (el hijyeni, kişisel koruyucu donanım, izolasyon önlemleri) MRSA bulaşını önlemede temel yaklaşımdır. Pasif sürveyans (sadece risk durumunda inceleme) Türkiye'de yaygın uygulamadır; aktif sürveyans (rutin tüm yatan hastaları tarama) bazı yüksek riskli ünitelerde uygulanır. Sağlık personelinde MRSA pozitifliği saptandığında dekolonizasyon protokolü uygulanır; tedavi sonrası 1-2 hafta sonra tekrar kültürle başarı doğrulanır. Çoklu dekolonizasyon başarısızlığı olan personelde mesleki risk değerlendirmesi yapılır; iş ortamı değişikliği, hasta teması olan görevlerden uzaklaştırma düşünülebilir. Bu kararlar enfeksiyon kontrol komitesi ve işyeri hekimliği koordinasyonuyla alınır.

Mesleki MRSA Riski ve İşyeri Hekimliği

İşyeri hekimliği uygulamasında MRSA belirli mesleklerde ek tarama gerektirir. Sağlık personeli özellikle yoğun bakım, ameliyathane, hemodiyaliz, yenidoğan yoğun bakım ve kemik iliği transplantasyon ünitesi çalışanları yüksek risk altındadır. Hayvan bakıcıları, veterinerler ve çiftlik çalışanları livestock-associated MRSA (LA-MRSA, ST398 suşu) riskine sahiptir; bu suş özellikle domuz, sığır ve kanatlı çiftliklerinde yaygındır ve hayvan-insan bulaşı yapabilir. Avrupa ülkelerinde domuz çiftliği çalışanlarının yüzde 30-50'sinde LA-MRSA taşıyıcılığı saptanmıştır. Spor takımları (özellikle güreş, futbol, ragbi gibi temas sporları), askeri personel, mahkumlar ve kreş-anaokulu öğretmenleri CA-MRSA riski altındadır. İşyeri spor salonları ve sauna-yüzme havuzu çalışanlarında temizlik standartları kritiktir. İlaç sektörü çalışanları ve mikrobiyoloji laboratuvarı personeli mesleki risk değerlendirmesi yapılır. Tekrarlayan deri enfeksiyonu olan veya cerrahi öncesi tarama gerektiren çalışanlarda burun kültürü işyeri hekimliği uygulamasının parçası olabilir. Mesleki dermatit, atopik egzama ve psoriasis tanılı çalışanlarda S. aureus kolonizasyon riski yüksektir; deri lezyonları enfeksiyon kapısı oluşturur. 6331 sayılı İSG Kanunu çerçevesinde mesleki bulaşıcı hastalık çıkışında bildirim, izolasyon ve tarama yapılır. Halk sağlığı müdürlüğü ile koordinasyon önemlidir.

Anormal Burun Kültürünün Yaklaşımı

MRSA pozitif burun kültürü saptandığında izlenecek aşamalı bir değerlendirme süreci vardır. İlk adım klinik bağlamın değerlendirilmesidir: hasta asemptomatik taşıyıcı mı yoksa aktif enfeksiyonu mu var, eşlik eden risk faktörleri (cerrahi planı, immün baskı, kateter, yara) sorgulanır. İkinci adım kontaminasyon ve teknik hata dışlamasıdır; özellikle düşük riskli hastada ek doğrulama düşünülür. Üçüncü adım dekolonizasyon kararıdır. Cerrahi öncesi taramada MRSA pozitif çıkan tüm hastalar 5 günlük dekolonizasyon protokolüne alınır (mupirosin + klorheksidin). Hemodiyaliz hastalarında dekolonizasyon yıllık veya pozitiflik sırasında uygulanır. Tekrarlayan deri enfeksiyonu olan kişilerde aile bireyleri taranır; pozitif olanlar aynı anda tedavi edilir. Dördüncü adım dekolonizasyon başarı kontrolüdür; tedavi sonrası 1-2 hafta sonra tekrar burun kültürü alınır. Negatif sonuç başarıyı, pozitif sonuç başarısızlığı gösterir. Başarısızlık durumunda alternatif protokoller (povidon iyot, retapamulin, sistemik antibiyotik) düşünülür. Beşinci adım izolasyon ve enfeksiyon kontrol önlemleridir. MRSA pozitif yatan hastalarda kontakt izolasyon uygulanır; eldiven, önlük, el hijyeni standartları uygulanır. Hasta odası tek kişiliktir; mümkün değilse aynı durumda hastalarla "kohorting" yapılır. Tıbbi ekipman (steteskop, tansiyon manşonu) hasta özel olur. Toplumda MRSA pozitif kişide hijyen önerileri (el yıkama, kişisel havlu, kıyafet ayırma) verilir; aile içi salgın kontrolü için öneriler sunulur. Aktif enfeksiyon varlığında uygun antibiyotik tedavisi başlanır; tedavi süresi enfeksiyon yerine ve şiddetine göre 7-14 gün veya daha uzun olabilir.

Meslek ve Risk Grubuna Göre Burun Kültürü Endikasyonları

Burun Kültüründe Kritik Noktalar

• Anterior nazal vestibül S. aureus'un en sık koloni olduğu vücut bölgesidir; tarama burada yapılır.
• MRSA taşıyıcılığı asemptomatiktir ancak aktif enfeksiyon gelişme ve bulaş riskini artırır.
• Cerrahi öncesi MRSA tarama + dekolonizasyon protokolü cerrahi alan enfeksiyonu riskini yüzde 60-80 azaltır.
• Mupirosin + klorheksidin 5 günlük standart dekolonizasyon protokolüdür; başarı 1-2 hafta sonra kontrol edilir.
• CA-MRSA ve HA-MRSA farklı klinik özellikler ve direnç profilleri gösterir; tedavi seçimi buna göre yapılır.
• Sağlık personelinde rutin tarama önerilmez; salgın araştırması ve klinik şüphede yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Burun kültürü ne için yapılır? Burun kültürünün en yaygın endikasyonu Staphylococcus aureus ve özellikle metisilin dirençli S. aureus (MRSA) taşıyıcılığını saptamaktır. Burun, S. aureus'un en sık koloni olduğu vücut bölgesidir ve sağlıklı yetişkinlerin yüzde 20-30'u sürekli taşıyıcıdır. Cerrahi öncesi (özellikle kalp damar, ortopedi protez, nöroşirurji) MRSA tarama yapılarak pozitif çıkanlara dekolonizasyon uygulanır; bu sayede cerrahi alan enfeksiyonu riski belirgin azalır. Hemodiyaliz hastaları, transplant alıcıları, tekrarlayan deri enfeksiyonu olanlar ve atopik dermatitli hastalarda da kullanılır. Salgın araştırmasında sağlık personeli ve aile bireyleri taranır. Genel sağlık taraması olarak rutin yapılmaz; spesifik klinik endikasyon olmalıdır.

MRSA pozitif çıktı, ne yapacağım? MRSA pozitif sonucu öncelikle taşıyıcılığı gösterir, aktif enfeksiyon değildir. Çoğu taşıyıcı asemptomatiktir ve özel bir hastalık yaşamaz. Ancak taşıyıcılık başkalarına bulaş ve kişide aktif enfeksiyon gelişme riskini artırır. Hekiminiz dekolonizasyon protokolü önerebilir: 5 gün boyunca her iki burun deliğine günde 2 kez nazal mupirosin (Bactroban) krem uygulanır ve klorheksidin glukonat sabunu ile günlük duş alınır. Bu protokol cerrahi öncesi, hemodiyaliz hastalarında, tekrarlayan enfeksiyon vakalarında ve aile içi salgın durumunda zorunlu hale gelir. Tedavi sonrası 1-2 hafta sonra kontrol kültürü ile başarı doğrulanır. Hijyen önerileri: el yıkama, kişisel havlu kullanma, kıyafetleri sıcak suda yıkama, deri lezyonlarını kapatma gibi önlemler bulaşı azaltır.

Mupirosin kremi nasıl kullanılır? Mupirosin (Bactroban) yüzde 2 nazal krem 5 gün süreyle günde 2 kez (sabah-akşam) uygulanır. Pamuk uçlu çubukla küçük miktarda krem alınır ve burun deliğinin iç yüzeyine 1-1.5 cm derinliğe ince tabaka halinde sürülür. Sonra burun parmakla hafifçe ovularak kremin yayılması sağlanır. İşlem her iki burun deliği için ayrı ayrı yapılır; aynı pamuk çubuğu iki burun deliği arasında değiştirilir. El hijyeni uygulamadan önce ve sonra önemlidir. Mupirosin lokal etkilidir; sistemik emilim minimaldir. Yan etkileri nadir ve hafiftir: lokal kaşıntı, yanma hissi, başağrısı. Gözle teması olursa bol suyla yıkanır. Mupirosin direnci nadir ancak artmaktadır; tekrarlayan kullanımda etkinlik azalabilir. Bu durumda alternatif protokoller (povidon iyot, retapamulin) tercih edilir. Çocuklarda ve gebelikte güvenli kabul edilir; ancak hekim önerisiyle kullanılır.

Klorheksidin yıkama nasıl yapılır? Klorheksidin glukonat (CHG) yüzde 2 vücut yıkama solüsyonu 5 gün boyunca her gün duş alımı sırasında kullanılır. Önce vücut normal sabun ve suyla ön yıkanır, sonra bir miktar klorheksidin solüsyonu temiz bir bezle vücudun üzerine uygulanır. Saç dahil tüm vücut yıkanır; klorheksidin sabun durulanmadan 2-3 dakika beklenir, sonra durulanır. Kasık, koltuk altı, göbek ve cinsel bölge dikkatli yıkanır. Göz, kulak içi, ağız ve burun mukozasıyla temas edilmez; eğer değerse bol suyla yıkanır. Banyo havlusu temiz olmalı, her gün değiştirilmelidir. İç giysiler ve pijamalar temiz olmalıdır. Klorheksidin yan etkileri arasında geçici cilt kuruluğu, kaşıntı ve nadir alerjik reaksiyon vardır. Klorheksidin alerjisi olanlarda kullanılmaz. Bebeklerde kullanım hekim önerisiyle yapılır. Tedavi sırasında deodorant ve parfüm kullanımı klorheksidin etkisini azaltabilir.

Dekolonizasyon kalıcı mı? Dekolonizasyon protokolü (mupirosin + klorheksidin) kısa vadede yüksek başarı sağlar; tedavi sonrası 1-2 hafta sonra alınan kontrol kültürlerinin yüzde 80-90'ı negatiftir. Ancak kalıcı eradikasyon her zaman mümkün değildir; bazı bireylerde 6-12 ay sonra yeniden kolonizasyon olabilir. Bu durumun nedenleri arasında çevresel maruziyet (aile, hastane, iş yeri), eşlik eden hastalıklar (atopik dermatit, kronik sinüzit), bağışıklık sistemi durumu ve genetik yatkınlık yer alır. Tekrarlayan kolonizasyon olan kişilerde periyodik dekolonizasyon yapılabilir; özellikle cerrahi öncesi, hemodiyaliz veya yüksek riskli durumlar varsa. Aile içi salgınlarda tüm bireylerin aynı anda tedavi edilmesi önemlidir; aksi takdirde tedavi edilen kişi diğer aile bireylerinden tekrar bulaş alır. Hijyen önerileri (el yıkama, kişisel havlu, kıyafetleri sıcak suda yıkama, deri lezyonlarını kapatma) uzun dönem koruma için kritiktir. Profilaktik tedavi kararı bireysel risk-fayda dengesine göre verilir.